رئیس فدراسیون صادرات انرژی و رئیس سازمان بهینهسازی مصرف سوخت در اظهاراتی جداگانه، ابعاد جدیدی از چالش تأمین سوخت در کشور را فاش کردند. گزارشها حاکی از آن است که بازسازی زیرساختهای آسیبدیده پالایشی تا ۲ سال زمان میبرد و ناترازی بنزین به مرز بحرانی رسیدهاست.
بیتران: ناترازی انرژی در ایران که پیش از این یک چالش مزمن بود، اکنون با آسیبهای وارد شده به زیرساختهای پالایشی و پتروشیمی، وارد فاز جدیدی شدهاست. کارشناسان معتقدند در شرایطی که امکان رشد سریع تولید وجود ندارد، «مدیریت تقاضا» و «اصلاح الگوهای مصرف» تنها راه عبور از تابستان سخت پیشرو است.
تأثیر مستقیم آسیب به پالایشگاهها بر سفره سوخت کشور
حمیدرضا صالحی، رئیس فدراسیون صادرات انرژی و صنایع وابسته، در گفتگو با ایلنا با اشاره به آسیبهای ناشی از تنشهای اخیر بر بدنه صنعت نفت اعلام کرد: «تولید و تأمین بنزین و همچنین تولید افزودنیهای استراتژیک مانند MTBE تحت تأثیر آسیب به پالایشگاهها قرار گرفتهاست. با این حال، نباید فراموش کرد که مشکل اصلی ما نبود سیاستهای تشویقی برای مدیریت مصرف است.»
وی با مقایسه وضعیت بنزین با ناترازی برق در تابستان گفت: «همانطور که در تابستان با جهش تقاضای برق مواجهیم، در حوزه بنزین نیز رشد بیرویه تولید خودرو و افزایش تقاضا، ناترازی را تشدید کردهاست. اما متأسفانه تاکنون برنامه واقعی برای مدیریت تقاضا نداشتهایم.»
بیشتر بدانید: افزایش قیمت بنزین در دستور کار نیست / جزئیات بودجه ۶۰ هزار میلیاردی برای بازسازی و خسارت خودروها
چرا بخش خصوصی وارد حوزه بنزین نمیشود؟
صالحی یکی از ریشههای بحران را انحصار دولتی میداند. به گفته وی، از آنجایی که تمام زنجیره تولید و تأمین بنزین در دست دولت است. قیمتگذاریها انگیزهای برای سودآوری ایجاد نمیکند، بخش خصوصی تمایلی به سرمایهگذاری در این حوزه، ندارد. او تأکید کرد که انتظار جامعه برای تأمین ارزان سوخت توسط دولت، باعث شده مدیریت مصرف به حاشیهبرود.
راهکار خروج از بنبست: خودروهای هیبریدی و توسعه حملونقل عمومی
رئیس فدراسیون صادرات انرژی با انتقاد از سیاستهای تعرفهای گفت: «قرار بود تعرفه واردات خودروهای هیبریدی صفر یا حداکثر ۴ درصد باشد، اما افزایش این تعرفهها انگیزه مردم را کاهش دادهاست. اگر زیرساختهای شارژ فراهم و واردات این خودروها تسهیل شود، مصرف سوخت مایع بهطور چشمگیری کاهش مییابد.»
وی همچنین تأکید کرد که سیاستهای قیمتی به تنهایی کارساز نیست: «مردم زمانی با واقعیسازی قیمت بنزین همراهی میکنند که ببینند درآمدهای حاصل از آن صرف افزایش رفاه، بهبود بهداشت و پاکیزگی هوا میشود، نه اینکه قدرت خریدشان کاهش یابد.»
تابستان ۱۴۰۵؛ سختترین دوران انرژی کشور
در همین رابطه، اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینهسازی انرژی، تصویر دقیقتری از میزان آسیبها ارائهداد. وی با رد شایعات ناتوانی کامل یا آسیب ناچیز، گفت: «واقعیت این است که بخشی از شبکه سوخت آسیب دیدهاست و بازگشت به ظرفیت قبلی بین ۱۸ ماه تا ۲ سال زمان میبرد.»
آمار تکاندهنده ناترازی بنزین:
– مصرف روزانه: ۱۳۰ تا ۱۳۵ میلیون لیتر
– تولید پیش از آسیبها: ۱۱۰ تا ۱۱۵ میلیون لیتر
– کسری وارداتی: ۲۰ تا ۲۵ میلیون لیتر در روز
سقاب اصفهانی هشدار داد: «حتی با وجود تأمین منابع مالی، تابستان امسال به دلیل آسیب به ظرفیتهای تولید گاز، بنزین و گازوئیل، دورهای سخت برای کشور خواهد بود. اکنون تولید ما به مرز ۱۰۰ میلیون لیتر نزدیک شده و باید ملیگرایانه برای کاهش مصرف همپیمان شویم.»
بیشتر بدانید: انفجار چاههای نفت ایران نزدیک است؟ وضعیت بنزین چه میشود؟
نتیجهگیری
به نظر میرسد گره بنزین در ایران دیگر تنها با تولید گشوده نمیشود. تأخیر در بازسازی پالایشگاهها از یک سو و نبود زیرساختهای جایگزین مانند خودروهای برقی و شبکه حملونقل عمومی کارآمد از سوی دیگر، فوریت بازنگری در سیاستهای کلان انرژی را بیش از هر زمان دیگری گوشزد میکند.
منبع بازنویسی: ایلنا
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
