ایران صاحب «نسل تازه موشک‌ سنگرشکن» شد؛ ادعای هاآرتص درباره توان عبور از ۱۰ متر بتن مسلح

روزنامه هاآرتص در گزارشی مدعی شد ایران به فناوری نسل جدیدی از موشک‌ سنگرشکن دست یافته که قادرند تا ۱۰ متر در بتن مسلح نفوذ کنند؛ ادعایی که هم‌زمان با افزایش تنش‌های منطقه‌ای منتشر شده، و هنوز از سوی منابع مستقل تأیید نشده است.

بیت ران – امین آزاد: با توجه به گزارش منتشرشده در روزنامه اسرائیلی هاآرتص، ایران موفق شده نسل پیشرفته‌ای از موشک‌های بالستیک با قابلیت نفوذ بالا تولید کند؛ موشک‌هایی که بنا بر ادعا می‌توانند لایه‌های متعدد بتن مسلح را تا عمق چشمگیر ۱۰ متر شکافته و اهداف زیرزمینی را مورد اصابت قرار دهند. این رسانه اسرائیلی دستیابی تهران به چنین فناوری‌ای را «تحولی قابل توجه» در توان بازدارندگی منطقه‌ای توصیف کرده‌است.

گزارش جدید الجزیره: سه جنگنده جدید نیروی هوایی ایران در برابر نیروی هوایی اسرائیل

این خبر در شرایطی منتشر می‌شود که طی ماه‌های اخیر گمانه‌زنی‌ها درباره توسعه کلاهک‌های نفوذگر و واکنش ایران به حملات هوایی گذشته دیگربار شدت گرفته است.

با وجود انتشار این گزارش، هیچ منبع مستقل بین‌المللی تاکنون توان نفوذ ادعایی را تأیید نکرده و جزئیات رسمی درباره‌ی نوع موشک، ساختار کلاهک و داده‌های آزمایشی نیز منتشر نشده‌است.

بیشتر بدانید: ۱۶ فروند جنگنده سوخو ۳۵ برای ایران در خط تولید / ادعای منابع اوکراینی از سوخو ۳۵ ایران

• ورود بی‌سر و صدای «اسپارتاک»‌های روسی به ایران؛ خودروهای زرهی جدید ارتش ایران

مهندسی معکوس قوی‌ترین بمب سنگرشکن در ایران؛ آیا ایران با سبک‌سازی یک غول ۱۴ تنی در حال ساخت موشک سنگرشکن است؟

 برخی گزارش‌ها درباره ادعای مهندسی معکوس یک بمب نفوذگر سنگین توسط ایران برای ساخت موشک سنگرشکن، موجی از بحث‌های رسانه‌ای ایجاد کرده است.

این مطلب با نگاهی تحلیلی به چالش‌های فیزیکی سبک‌سازی یک سلاح ۱۴تنی و واکنش‌های شبکه‌های اجتماعی می‌پردازد و ابعاد رسانه‌ای و فنی این روایت جنجالی را بررسی می‌کند.

انتشار گزارشی که مدعی آغاز روند مهندسی معکوس بمب نفوذگر فوق‌سنگین آمریکایی GBU‑۵۷ در ایران است، موجی تازه از بحث‌ها درباره ظرفیت‌های فنی و مهندسی کشور ایجاد کرده‌است.

بیشتر بدانید: برخی گزارش‌ها حکایت از مانور ایران با ۶۰ جنگنده جدید روی آسمان عراق دارد / ۴ اسکادران میگ ۲۹ جدید

برخی بر این ادعا هستند که یکی از این بمب‌ها در فردو عمل نکرده، و به دست ایران افتاده‌است.

این افراد ادعا می‌کند که این تلاش پس از حملات ایالات متحده به برخی تأسیسات هسته‌ای ایران در اکتبر ۲۰۲۵ آغاز شده‌است و کارشناسان ایرانی با بهره‌گیری از قطعات و بقایای باقی‌مانده از نمونه مورد استفاده، در حال بررسی سازوکار عملکردی آن هستند تا بتوانند الگوی طراحی بومی آن را بازیابی کنند.

بازتاب اولیه این خبر در شبکه‌های اجتماعی عمدتاً بر «توان دانش فنی و مهندسی ایرانی» تمرکز داشت؛ برخی معتقد بودند صرف‌نظر از درستی یا نادرستی جزئیات گزارش، طرح چنین موضوعاتی نشان‌دهنده تغییر نگاه نسبت به ظرفیت‌های علمی کشور است.

 انرژی برخورد و مسئلهٔ کاهش وزن درموشک سنگرشکن

  یک نفوذگر فوق‌سنگین چگونه انرژی لازم برای شکافتن سازه‌های مستحکم را هنگام برخورد تولید می‌کند و آیا می‌توان نسخهٔ سبک‌تری از آن را با تکیه بر سرعت بیشتر طراحی کرد.

برای درک موضوع، باید از بیان یک نمونه استفاده‌کرد.

یک نفوذگر ۱۴ تنی هنگام سقوط و برخورد با سرعتی نسبتاً پایین–مثلاً در حد سرعت‌های متعارف برای مهمات سنگین–حجمی بسیار بزرگ از انرژی جنبشی آزاد می‌کند. این انرژی محصول جرم بالا و سرعت برخورد است. از آنجا که جرم بسیار زیاد است، حتی با سرعت‌های نسبتاً پایین نیز انرژی عظیمی تولید می‌شود؛ انرژی‌ای که توان نفوذ به سازه‌های مستحکم را فراهم می‌کند.

اما اگر همین جرم به‌صورت فرضی به حدود ۲ تن کاهش یابد، بخش بزرگی از انرژی ناشی از وزن از بین می‌رود. در چنین حالتی تنها راهِ جبران انرژی ازدست‌رفته، افزایش سرعت برخورد است.

به زبان ساده:
یک جرم کوچک، اگر با سرعت بسیار بیشتری به هدف برسد، می‌تواند بخشی از انرژی لازم برای نفوذ را دوباره تولید کند.

در تحلیل‌های تنها فیزیکی، کاهش وزن از ۱۴ تن به ۲ تن یعنی حدود یک‌هفتم شدن جرم. بنابراین، برای نزدیک شدن به انرژی اولیه، سرعت برخورد باید چند برابر افزایش یابد. سرعت‌های چندبرابر سرعت صوت از لحاظ تئوریک می‌توانند انرژی لازم را فراهم کنند؛ زیرا اثر سرعت در انرژی برخورد بسیار بزرگ‌تر از اثر جرم است.

چالش‌ها و الزامات فیزیکی

افزایش سرعت، هرچند روی کاغذ راه‌حل ساده‌تری به نظر می‌رسد، اما خود با مجموعه‌ای از چالش‌ها همراه‌است:

• فشار شدید آیرودینامیک در سرعت‌های بالا

• گرمایش شدید سطح نفوذگر هنگام ورود

• نیاز به هندسه دقیق برای حفظ پایداری برخورد

• لزوم استفاده از مواد بسیار مقاوم برای جلوگیری از فرسایش یا تغییر شکل

این موضوعات ارتباطی به کشور یا سامانه‌ای خاص ندارد و اصول کلی درباره طراحی هر نفوذگر فوق‌سریع در جهان است.

موشک سنگرشکن و آینده

از نظر فیزیک و اصول مکانیک ضربه، ایدهٔ «جبران کاهش وزن با افزایش سرعت» یک ایدهٔ شناخته‌شده و کاملاً قابل توضیح است. این‌که یک نمونهٔ سبک‌تر بتواند به بخشی از انرژی نمونهٔ سنگین‌تر دست یابد، در حد تئوری امکان‌پذیر است، زیرا سرعت اثر بسیار بزرگی در انرژی دارد.

اما اینکه یک کشور یا تیم مهندسی بتواند چنین سامانه‌ای را در عمل تولید کند، موضوعی کاملاً جداگانه است و به عوامل گسترده‌ای فراتر از محاسبات انرژی بستگی دارد؛ از جمله فناوری مواد، طراحی آیرودینامیک، دانش بالستیک، زیرساخت ساخت و مجموعه‌ای از آزمون‌های پیچیده.

در نتیجه، تحلیل فنی نشان می‌دهد:

ایده‌ی سرعت بالا به‌عنوان جبران کاهش وزن، به‌طور نظری قابل توضیح است؛ اما همهٔ آن در سطح مفهومی باقی می‌ماند.

باید منتظر بود و دید آیا چنین موشکی در عمل ساخته خواهد شد.

البته شاید رسیدن به عمق ۶۰ متری بمبGBU‑۵۷ سخت باشد اما رسیدن به عمق ۶ متریGBU‑۲۸ امکان پذیر است.

به ویژه‌که نمونه‌های مشابه در لبنان عمل نکرده‌است. بر اساس تصاویر منتشر شده، یکی از ۴۸ بمب‌ پرتاب شده روی مقر حزب الله لبنان در ضاحیه برای ترور سید حسن نصرالله عمل نکرده، و سالم مانده‌است.

با این وجود مهمترین پارامتر غیر از پیچیدگی ساختن چنین موشکی، هدایت دقیق آن است که نیاز به ماهواره‌های بومی ایران دارد.

بیشتر بدانید: درگ دنا پلاس تقویت با دنا فابریک / این دو خودرو اتوماتیک چقدر اختلاف شتاب دارند؟