یک فروند هواپیمای باری روسی دیروز در همدان به زمین نشست و شایعات درباره تحویل سوخو ۳۵ به ایران را قوت بخشید. با توجه به وجود آشیانههای ساخته شده برای سوخو ۳۵ در پایگاه همدان و سابقه پایگاه کوبینکا در استقرار جنگندههای سوخو ۳۵ روسی ،آیا این پرنده ها بالاخره به ایران رسیدهاند؟
بیت ران – امین آزاد : دیروز یک فروند هواپیمای باری روسی ایلوشین-۷۶ که از پایگاه هوایی کوبینکا حرکت کرده بود، در همدان به زمین نشست. پایگاه هوایی کوبینکا محل استقرار جنگندههای سوخو-۳۵ و سوخو-۳۰ روسی نیز است.
پیش از این، در پایگاه همدان آشیانههایی برای سوخو-۳۵ ساخته شده بود و اکنون شایعاتی درباره احتمال تحویل این جنگندهها به ایران مطرح شده است.
تا زمان پرواز سوخو ۳۵، نمیتوان درباره تحویل قطعی آن اظهار نظر کرد. پیشتر برخی منابع از تحویل دو تا پنج فروند از این هواپیما به ایران خبر داده بودند، اما عملیاتی نشدن آنها در جریان جنگ ۱۲ روزه، این تحویل را در هالهای از ابهام قرار داده است.
بنابراین، نمیتوان با اطمینان گفت آیا تحویل سوخو ۳۵ به ایران آغاز شده یا در حال انجام است. اما در صورت انتقال دو اسکادران از این جنگندهها، میتوان انتظار داشت تحولات مهمی در قدرت هوایی ایران رخ دهد.
سوخو-۳۵؛ مشخصات فنی و جایگاه در نیروی هوایی
سوخو-۳۵ (Su-35 Flanker-E) نسخه بهروزشده سوخو-۲۷ است که در رده جنگندههای نسل ۴++ قرار میگیرد. ویژگیهای شاخص آن عبارتند از:
-
موتور: دو موتور AL-41F1S با توان رانش ۱۴,۵۰۰ کیلوگرم هرکدام، مجهز به نازلهای تغییر بردار رانش (Thrust Vectoring) برای مانورپذیری بالا.
-
سرعت و سقف پرواز: حداکثر سرعت حدود ۲.۲ ماخ، سقف پرواز بیش از ۱۸ کیلومتر.
-
برد عملیاتی: تا ۳,۶۰۰ کیلومتر بدون سوختگیری و بیش از ۴,۵۰۰ کیلومتر با مخازن اضافی.
-
رادار: Irbis-E با توان رهگیری همزمان ۳۰ هدف و درگیری با ۸ هدف؛ برد کشف بیش از ۳۵۰ کیلومتر برای اهداف هوایی.
-
تسلیحات: تا ۸ تُن مهمات شامل موشکهای هوا-هوا (R-77, R-73, R-27)، موشکهای کروز هوا-سطح، بمبهای هدایتشونده و توپ ۳۰ میلیمتری داخلی.
-
قابلیت بقا: سطح مقطع راداری کاهشیافته نسبت به مدلهای قدیمیتر، سیستمهای جنگ الکترونیک پیشرفته، توانایی پرواز سوپرکروز محدود.
این جنگنده در زمره قویترین هواپیماهای نسل غیرپنجم قرار میگیرد و بسیاری آن را «پُل» میان نسل چهارم و پنجم میدانند.
بیشتر بدانید: احتمال خرید سامانه پدافندی HQ-16FE و جنگنده J-10C از چین توسط ایران
بیشتر بدانید: امین آزاد سردبیر بیت ران، مستندساز و مهندس مکانیک؛ پیوند رسانه با مهندسی
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
تحویل احتمالی دو اسکادران به ایران
یک اسکادران معمولاً بین ۱۰ تا ۱۲ جنگنده دارد. بنابراین دو اسکادران سوخو-۳۵ برای ایران معادل ۲۰ تا ۲۴ فروند خواهد بود. ورود چنین تعداد قابل توجهی میتواند پیامدهای زیر را بهدنبال داشته باشد:
۱. نوسازی ناوگان فرسوده: ایران همچنان بر ناوگانی متکی است که شامل جنگندههای قدیمی F-۱۴، F-۴ و میگ-۲۹ است. سوخو-۳۵ میتواند ستون فقرات نیروی هوایی را برای یک دهه آینده بازسازی کند.
۲. توان بازدارندگی: حضور اسکادرانهای جدید، معادله توازن قوای هوایی منطقه را تغییر میدهد و میتواند مانعی برای حملات پیشگیرانه دشمنان منطقهای باشد.
بیشتر بدانید: احتمال خرید جنگنده J-10C چین توسط ایران / بررسی موفقیت در نبردهای آینده
بیشتر بدانید: بزرگترین ناو هواپیمابر را بشناسید؛ معرفی ۱۰ ناوهواپیمابر بزرگ جهان
نقش در جنگ احتمالی با اسرائیل
اگر ایران واقعاً موفق به استقرار دو اسکادران عملیاتی سوخو-۳۵ شود، در سناریوی جنگی با اسرائیل میتوان چنین تحلیلی ارائه داد:
-
برتری هوایی نسبی: سوخو-۳۵ با رادار برد بلند و موشکهای R-77 و R-37 میتواند تا حدی موازنه هوایی با جنگندههای F-۱۵I و F-۳۵I اسرائیل را برقرار کند. گرچه F-۳۵ از نظر پنهانکاری مزیت دارد، اما توان مانور و قدرت راداری سوخو-۳۵ آن را به یک رقیب جدی بدل میکند.
-
حفاظت از عمق ایران: این جنگندهها قادرند در نبردهای هوایی دوربرد در آسمان عراق یا سوریه به مقابله با پرندههای اسرائیلی بپردازند و مانع نزدیکشدن آنها به مراکز حساس ایران شوند.
-
ضربات بازدارنده: امکان تجهیز سوخو-۳۵ به موشکهای دورایستای ضدکشتی و هوا-سطح، دست ایران را برای حملات محدود به اهداف اسرائیلی یا متحدان منطقهایاش بازتر میکند.
-
چالش پدافند اسرائیل: سامانههای دفاعی اسرائیل برای رهگیری موشکهای بالستیک و پهپادها طراحی شدهاند. ورود جنگندههای سوخو-۳۵ تهدیدی چندبعدی ایجاد میکند که نیازمند واکنش متفاوتی است.
با این همه، باید واقعبین بود: حتی با دو اسکادران سوخو-۳۵، ایران در برابر ناوگان ترکیبی اسرائیل و پشتیبانی اطلاعاتی ایالات متحده همچنان با چالشهای بزرگی روبهروست. بنابراین نقش اصلی این جنگندهها بیش از آنکه «تغییر دهنده سرنوشت جنگ» باشد، افزایش قدرت بازدارندگی و دشوارتر کردن محاسبات دشمن خواهد بود.
مقایسه سوخو-۳۵ ایران و F-35I اسرائیل
| ویژگیها | سوخو-۳۵SE (ایران) | F-35I Adir (اسرائیل) |
|---|---|---|
| نسل جنگنده | ۴++ | ۵ |
| موتور | ۲ × AL-41F1S (۱۴,۵۰۰ کیلوگرم رانش هرکدام) با تغییر بردار رانش | ۱ × F135-PW-100 (۱۹,۰۰۰ کیلوگرم رانش) |
| حداکثر سرعت | ۲.۲ ماخ | ۱.۶ ماخ |
| سقف پرواز | ~۱۸,۰۰۰ متر | ~۱۵,۰۰۰ متر |
| برد عملیاتی | ۳,۶۰۰ کیلومتر (بدون سوختگیری) | ۲,۲۲۰ کیلومتر (بدون سوختگیری) |
| مانورپذیری | بسیار بالا (به لطف TVC) | متوسط (طراحی برای پنهانکاری، نه مانور) |
| رادار | Irbis-E (برد بیش از ۳۵۰ کیلومتر، رهگیری ۳۰ هدف) | AN/APG-81 AESA (رادار آرایه فازی پیشرفته، توان جنگ الکترونیک بالا) |
| سطح مقطع راداری (RCS) | ۱ تا ۳ مترمربع (کاهش یافته نسبت به نسل قدیم، اما نه پنهانکار) | ۰.۰۰۵ مترمربع (عملاً پنهانکار) |
| تسلیحات اصلی | موشکهای R-77, R-73, R-37 (برد تا ۳۰۰ کیلومتر) + بمبهای هدایتشونده | موشکهای AIM-120D (برد ~۱۸۰ کیلومتر)، AIM-9X، JDAM، تسلیحات بومی اسرائیلی |
| توانمندی شبکهای | محدود (وابسته به روسیه) | بسیار پیشرفته، اتصال کامل به شبکه ناتو و سیستمهای هشدار زودهنگام آمریکا |
| مزیت کلیدی | سرعت، برد، مانورپذیری و تسلیحات سنگین | پنهانکاری، جنگ الکترونیک، یکپارچگی با سامانههای اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل |
| نقش در جنگ احتمالی | دفاع از آسمان ایران و مقابله مستقیم در نبردهای هوایی | نفوذ پنهانی و اجرای حملات دقیق به عمق خاک ایران |
مزیتهای سوخو-۳۵ در نبرد هوایی:
-
برد بالاتر نسبت به جنگندههای اسرائیلی
-
توانایی درگیری فراتر از میدان دید (BVR) با موشک R-77-1 و R-37M
-
مانورپذیری برتر در نبردهای نزدیک (WVR)
-
رادار قدرتمند Irbis-E با قابلیت کشف F-35 در فاصله حدود ۵۰-۷۰ کیلومتر (در خوشبینانهترین حالت)
محدودیتها:
-
نبود پوشش هوایی منسجم و شبکهسازی مشابه سیستمهای اسرائیلی و ناتو
-
ریسک هدف قرار گرفتن توسط سامانههای پدافندی اسرائیل
-
فقدان تجربه خلبانان ایرانی در جنگ هوایی مدرن با جنگندههای نسل پنج
-
جنگ الکترونیک پیشرفته اسرائیل و F-35 که میتواند رادارهای Su-35 را تا حدی مختل کند.
تحلیل نهایی
-
سوخو-۳۵ برای ایران یک جهش بزرگ محسوب میشود: میتواند تهدید هوایی اسرائیل را جدیتر کند، پروازهای F-۱۵I و حتی برخی مأموریتهای F-۳۵ را به چالش بکشد و شعاع دفاعی ایران را گستردهتر نماید.
-
اما F-35I مزیت مهمی دارد: پنهانکاری. این بدان معناست که حتی اگر سوخو-۳۵ در برد رادار خود قدرت تشخیص و شلیک داشته باشد، کشف F-۳۵ در عمل دشوار خواهد بود.
-
در یک نبرد احتمالی، سوخو-۳۵ بیشتر نقش بازدارنده و سنگینوزن دفاعی را خواهد داشت، درحالیکه F-۳۵ نقش ضربهزننده نفوذی را ایفا میکند.
برای شروع حداقل ۸۰فروند سوخو۳۵ لازم است