جنگ ۱۲ روزه اخیر میان ایران و رژیم صهیونیستی، ضعف بزرگ پدافند نقطهای کشور در مقابله با پهپادهای انتحاری و حملات راکتی را آشکار کرد. توپهای ضدهوایی قدیمی از جمله زو-۲۳ و حتی توپهای ۳۵ میلیمتری ثابت، در برابر تهدیدات پرسرعت و موجی کارایی مؤثری نداشتند. در این گزارش، ضمن بررسی این ضعف ساختاری، به معرفی سامانههای مدرن و متحرک پدافند کوتاهبرد مانند Skynex، LD-2000 و Type 625E میپردازیم و راهکارهایی برای ارتقاء پدافند نقطهای ایران ارائه میدهیم.
بیتران – امین آزاد : در جنگ ۱۲ روزه اخیر ایران و رژیم صهیونیستی، یکی از مهمترین چالشها ضعف پدافند نقطهای ایران در برابر حملات پهپادی و راکتی بود. حملات پرحجم پهپادهای انتحاری و راکتهای نقطهزن به مراکز حساس کشور، عملکرد توپهای ضدهوایی کلاسیک را به چالش کشید.
توپهای زو-۲۳ و حتی توپهای ۳۵ میلیمتری ثابت نتوانستند بهموقع در برابر این تهدیدات واکنش نشان دهند. این موضوع نشان داد ساختار پدافند کوتاهبرد ایران نیازمند بازنگری و نوسازی فوری است.
مشکلات پدافند نقطهای ایران در جنگ ۱۲ روزه
در این جنگ، رژیم صهیونیستی با استفاده از پهپادهای کوچک و سریع، بارها به مراکز حیاتی ایران حمله کرد. توپهای زو-۲۳ بهدلیل قدیمی بودن و وابستگی به اپراتور انسانی، در شناسایی و انهدام پهپادها ضعف داشتند.
همچنین توپهای ۳۵ میلیمتری ایران، نتوانستند پوشش مؤثری ایجاد کنند.
در شرایطی که حملات موجی و غافلگیرکننده صورت میگرفت، این توپها فرصت واکنش سریع را از دست دادند.
بیشتر بدانید: پهپاد جنگی پنهانکار سوپر رافال رونمایی شد؛ آشنایی با پهپاد هم پرواز وفادار رافال F5
بیشتر بدانید: امین آزاد سردبیر بیت ران، مستندساز و مهندس مکانیک؛ پیوند رسانه با مهندسی
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
نمونههای موفق در دنیا برای دفاع نقطهای ضد پهپاد
برای جبران این ضعف، بسیاری از کشورها از سامانههای متحرک پدافند نقطهای بهره میبرند. در این بخش سه سامانه مطرح را معرفی میکنیم:
Skynex (آلمان)
-
مجهز به توپ ۳۵ میلیمتری Revolver Mk3
-
رادار رهگیری و سامانه اپتیکی-حرارتی
-
مهمات Airburst
-
نصب شده روی کامیون تاکتیکی
-
قابلیت درگیری کاملاً خودکار
این سامانه با تحرک بالا و کشف هوشمند، گزینه ایدهآلی برای مقابله با پهپادهای کوچک و راکتهای کوتاهبرد است.
LD-2000 (چین)
-
توپ ۳۰ میلیمتری ۷ لول
-
رادار جستجو و رهگیری هدف
-
سامانه اپتیکی و مهمات Airburst
نصبشده روی کامیون، این سامانه در برابر حملات پهپادی موجی بسیار مؤثر عمل میکند.
Type 625E (چین)
-
توپ ۲۵ میلیمتری
-
رادار و سامانه اپتیکی
-
تحرک بالا
این سامانه ارزانتر از LD-2000 و Skynex بوده و برای کشورهای درحال توسعه یا پروژههای داخلی مناسب است.
مقایسه توپهای ۳۵ میلیمتری ایران با سامانههای متحرک
ایران سالهاست به توپهای ۳۵ میلیمتری مجهز است. اما این توپها مشکلاتی دارند:
-
استقرار ثابت
-
نبود مهمات مدرن
-
وابستگی به اپراتور
-
واکنش کند در شرایط حمله موجی
در حالی که Skynex و LD-2000 با همین کالیبر ۳۵ و ۳۰ میلیمتری، بهدلیل نصب روی کامیون، تحرک بالا و درگیری اتوماتیک، عملکرد بسیار بهتری در جنگهای مدرن دارند.
و از طرفی به جدیدترین سامانه های نشانه گیری مجهز هستند و سامانههای جدیدتر حتی با هوش مصنوعی توان رهگیری و درگیری دارند.
جدول مقایسه سامانهها پدافند نقطهای
| سامانه | نوع توپ | تحرکپذیری | مهمات Airburst | کشف و درگیری خودکار |
|---|---|---|---|---|
| Skynex (آلمان) | ۳۵ میلیمتری | کامیون ۸×۸ | دارد | دارد |
| LD-2000 (چین) | ۳۰ میلیمتری ۷لول | کامیون ۸×۸ | دارد | دارد |
| Type 625E (چین) | ۲۵ میلیمتری | کامیون ۶×۶ | در برخی نسخهها | دارد |
| توپ ۳۵ میلیمتری ایران | GDF / مصاف | ثابت | ندارد | ندارد |
Type 625E
نتیجهگیری
جنگ ۱۲ روزه نشان داد که پدافند نقطهای ایران با توپهای زو-۲۳ و ۳۵ میلیمتری ثابت، در برابر پهپادهای انتحاری و راکتهای کوتاهبرد عملکرد ضعیفی دارد.
نوسازی پدافند نقطهای و تجهیز به سامانههای متحرک مشابه Skynex، LD-2000 و Type 625E، به همراه تولید داخلی مهمات Airburst، باید در اولویت صنایع دفاعی کشور قرار گیرد.
با توسعه این بخش از پدافند در صورت فرار پرندههای دشمن از سامانههای دیگر پدافندی، این سامانهها میتوانند به عنوان آخرین لایه از حریم آسمان ایران دفاع کنند.
پدافند نقطهای به دلیل استفاده از سامانهها اپتیکی میتواند حتی در صورت جنگ الکترونیک باز هم کارایی لازم را داشته باشند.
