بازار روغن موتور با افزایش قیمت، اختلال در توزیع و گلایه‌هایی درباره فروش اجباری فیلترها روبه‌روست؛ مسائلی که می‌توانند هزینه تأمین کالا را بالا ببرند و فشار بیشتری به مصرف‌کننده وارد کنند.
بیت ران: خرید روغن موتور در بازار لوازم مصرفی خودرو فقط به انتخاب برند یا گرید مناسب محدود نیست. بررسی میدانی نشان می‌دهد تفاوت قیمت‌ها، نگرانی از کمبود کالا و روایت فروشندگان از شرایط نامتعارف تأمین، خرید این کالای ضروری را برای بسیاری از رانندگان دشوار و پرهزینه کرده است.
اختلاف قیمت روغن موتور در بازار
بر اساس قیمت‌های اعلام‌شده در گزارش میدانی، روغن موتور چهارلیتری بهران رانا ۲۰W-۵۰ حدود ۳ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان، روغن موتور کاسپین ۱۰W-۴۰ حدود ۳ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان و نمونه‌ای از کاسترول GTX ۲۰W-۵۰ حدود ۵ میلیون تومان قیمت داشته است.
البته حجم بسته‌بندی، گرانروی، سطح کیفی و مشخصات فنی در قیمت روغن موتور نقش دارند. با این حال، عرضه یک محصول مشخص با قیمت‌های متفاوت در فروشگاه‌های مختلف، مقایسه و تشخیص نرخ منصفانه را برای مصرف‌کننده دشوار می‌کند.
البته حجم بسته‌بندی، گرانروی، سطح کیفی و مشخصات فنی در قیمت روغن موتور نقش دارند. با این حال، عرضه یک محصول مشخص با قیمت‌های متفاوت در فروشگاه‌های مختلف، مقایسه و تشخیص نرخ منصفانه را برای مصرف‌کننده دشوار می‌کند.
گزارش‌های پیشین نیز از کاهش عرضه و افزایش قیمت روغن موتور در بازار آزاد حکایت داشته‌اند. در اظهارنظرهای منتشرشده در ماه‌های گذشته، عواملی مانند کاهش تولید، انتظارات تورمی و اختلال در توزیع از دلایل رشد قیمت عنوان شده‌اند؛ بنابراین بررسی وضعیت بازار، تنها به رفتار فروشندگان خرده‌فروش محدود نمی‌شود و باید شرایط تولید و توزیع نیز در نظر گرفته شود.
فروش اجباری فیلتر؛ هزینه‌ای که ممکن است به خریدار برسد
یکی از گلایه‌های مطرح‌شده از سوی برخی فعالان بازار، فروش اجباری یا تحمیل سبد کالایی به عاملان توزیع است؛ روشی که به گفته فروشندگان، خرید مستقل روغن‌های پرفروش را دشوار می‌کند.
یکی از فروشندگان می‌گوید برای دریافت یک کارتن روغن، باید فیلتر هوا و فیلتر روغن نیز خریداری شود؛ به‌طوری‌که در کنار هر کارتن روغن، تعداد بیشتری فیلتر عرضه می‌شود.
بیشتر بدانید: عرضه مستقیم لاستیک و روغن خودرو در ۳۰۰ نقطه تهران؛ پایان واسطه‌گری؟
در چنین شرایطی، فروشنده برای تأمین روغن موردنیاز مشتریان، ناچار به خرید کالاهایی می‌شود که ممکن است تقاضای کمتری داشته باشند یا مدت طولانی‌تری در انبار بمانند. این وضعیت می‌تواند سرمایه فروشنده را درگیر کند و هزینه‌های انبارداری و فروش کالاهای کم‌تقاضا را افزایش دهد.
فعالان بازار هشدار می‌دهند که این هزینه‌ها ممکن است در نهایت به قیمت فروش روغن یا دیگر اقلام منتقل شود. به این ترتیب، مصرف‌کننده‌ای که فقط به روغن موتور نیاز دارد، ممکن است بخشی از هزینه‌های ناشی از شیوه تأمین و توزیع را نیز بپردازد.
فاکتورهای غیررسمی و دشواری نظارت بر زنجیره توزیع
در کنار گلایه از فروش اجباری، برخی روایت‌ها از صدور فاکتورهای غیررسمی برای کالاها حکایت دارد. ثبت‌نشدن شفاف معاملات می‌تواند پیگیری مسیر کالا و بررسی قیمت آن در حلقه‌های مختلف توزیع را دشوار کند.
نبود شفافیت، نظارت بر زنجیره تأمین را محدود می‌کند؛ زیرا بدون ثبت دقیق قیمت خرید و فروش، تشخیص منشأ اختلاف قیمت و بررسی احتمال تخلف آسان نیست.
فروش اجباری کالا تخلف است
مطابق ماده ۶۴ قانون نظام صنفی، عرضه اجباری یک یا چند کالا یا خدمت همراه با کالایی دیگر، مصداق فروش اجباری است. با این حال، تشخیص و پیگیری هر مورد به بررسی مستندات و احراز تخلف از سوی مراجع مسئول نیاز دارد.
برای سامان‌دهی بازار روغن موتور، علاوه بر برخورد با گران‌فروشی در سطح خرده‌فروشی، شفاف‌سازی میزان عرضه، نحوه تخصیص کالا و شرایط فروش به عاملان توزیع نیز اهمیت دارد. ثبت دقیق فاکتورها و نظارت بر حلقه‌های مختلف عرضه می‌تواند به روشن‌شدن علت اختلاف قیمت‌ها و کاهش فشار بر مصرف‌کننده کمک کند.
منبع: خبرگزاری مهر
